Szklane ściany kojarzą się z otwartością, światłem i biurem, w którym nikt niczego nie ukrywa. Dla części użytkowników ta sama tafla bywa jednak przeszkodą – czasem całkiem dosłownie, bo trudno ją zauważyć, zanim się w nią wejdzie. Według Narodowego Spisu Powszechnego w 2021 r. w Polsce żyło ok. 5,4 mln osób z niepełnosprawnościami, czyli 14,3% ludności.
Do tego dochodzą osoby po urazach, starsi pracownicy, rodzice z wózkami i każdy, kto akurat niesie pudło z dokumentami. Czy ściana, przez którą wszystko widać, może komuś przeszkadzać? Może – i dlatego warto wiedzieć, jak oznaczyć szkło, jakie wybrać drzwi, jak zadbać o akustykę i co mówią przepisy, które we wrześniu 2026 r. dodatkowo się skomplikowały.
Kiedy szkła po prostu nie widać
Dla osoby słabowidzącej czysta, przezroczysta tafla bywa zwyczajnie niewidoczna. Zresztą nie tylko dla niej – z szybą może zderzyć się każdy, kto idzie zapatrzony w telefon. Dlatego ogólne przepisy BHP wymagają, by przezroczyste ściany działowe w pomieszczeniach pracy i wzdłuż przejść były jednoznacznie oznakowane oraz odporne na rozbicie albo osłonięte (§ 24 ust. 2).
Jak oznaczyć szkło, żeby rzucało się w oczy? Przepisy BHP nie narzucają jednego wzoru, a standardy dostępności dla projektów z funduszy UE na lata 2021–2027 różnicują rozwiązania w zależności od rodzaju obiektu. W standardzie architektonicznym szklane drzwi oznacza się co najmniej żółtym pasem szerokości ok. 20 cm na wysokości ok. 160 cm, a przy wejściach do obiektów kolejowych – dwoma pasami (min. 10 cm) na 90–100 cm i 130–140 cm.
Żaden z tych wzorów nie jest obowiązkowy w każdym biurze, ale warto, by oznaczenie zauważyła i osoba stojąca, i poruszająca się na wózku. Dobrze zaprojektowane zabudowy szklane łączą oznakowanie z identyfikacją firmy – wystarczą pasy z folii matującej, logo albo profile w kontrastowym kolorze z palety RAL.

Przepisy: co jest obowiązkiem, a co dobrą praktyką
Czy to wszystko dotyczy firmy, która nie jest urzędem? W dużej mierze tak. Prawo budowlane (art. 5 ust. 1 pkt 4) nakazuje projektować i budować obiekty użyteczności publicznej tak, by mogły z nich korzystać osoby z niepełnosprawnościami, w tym starsze. Warunki techniczne z 2002 r. zaliczały do nich również budynki biurowe i wymagały drzwi wewnętrznych co najmniej 0,9 × 2 m w świetle ościeżnicy, bez progów – poza pomieszczeniami technicznymi i gospodarczymi.
Tu sprawa się komplikuje. Rozporządzenie z 2002 r. utraciło moc 20 września 2026 r. – termin wyznaczyła mu, co ciekawe, ustawa o zapewnianiu dostępności – a nowe warunki techniczne w chwili pisania tego tekstu nie zostały ogłoszone.
Prawo budowlane przewiduje okres przejściowy. Przez 18 miesięcy od 20 września 2026 r. projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany można sporządzić według przepisów obowiązujących do 19 września 2026 r. Warunkiem jest jednak złożenie właściwemu organowi oświadczenia inwestora o stosowaniu dotychczasowych przepisów (art. 102a Prawa budowlanego). Stare wymagania nie działają więc automatycznie, ale brak nowych nie oznacza też dowolności.
Niezależnie od tego każdego pracodawcę obowiązują przepisy BHP, a podmioty publiczne – ustawa o dostępności. Wymagania pochodzą z różnych aktów i nie każde dotyczy każdej inwestycji, dlatego w tabeli podajemy, kogo obowiązują (stan prawny na 18 listopada 2026 r.).
| Element | Wymaganie lub zalecenie | Podstawa | Kogo dotyczy |
|---|---|---|---|
| Szklane ściany działowe | jednoznaczne oznakowanie, materiał odporny na rozbicie albo osłona | rozporządzenie BHP, § 24 ust. 2 | każdego pracodawcę |
| Przezroczyste drzwi | widoczne oznakowanie, materiał odporny na rozbicie lub szkło hartowane | rozporządzenie BHP, § 22 ust. 7 | każdego pracodawcę |
| Progi między pomieszczeniami | nie należy ich wykonywać, chyba że wymagają tego warunki techniczne; wtedy trzeba je widocznie oznaczyć | rozporządzenie BHP, § 22 ust. 8 | każdego pracodawcę |
| Drzwi wewnętrzne | min. 0,9 × 2 m w świetle ościeżnicy, bez progów (poza pomieszczeniami technicznymi i gospodarczymi) | dotychczasowy § 75 warunków technicznych | projekty w okresie przejściowym, po oświadczeniu inwestora |
| Systemy wspomagające słyszenie | pętle indukcyjne, systemy FM lub podobne rozwiązania | ustawa o zapewnianiu dostępności, art. 6 pkt 3 lit. b | podmioty publiczne |
Drzwi i progi – tu najczęściej zaczynają się kłopoty
W zabudowie szklanej najwięcej barier kryje się w drzwiach. Warto zapewnić co najmniej 90 × 200 cm w świetle ościeżnicy – tyle przewidywały dotychczasowe warunki techniczne dla większości drzwi wewnętrznych w budynkach użyteczności publicznej. Klamka powinna dać się obsłużyć jedną ręką, bez mocnego chwytania i obracania nadgarstka (dobrze sprawdza się kształt litery L lub C), a jej górną krawędź lepiej umieścić nie wyżej niż 110 cm.
Największy dylemat to próg. Akustyk chętnie by go zostawił, bo uszczelnia szczelinę pod skrzydłem, ale dla osoby na wózku, z balkonikiem czy z walizką na kółkach to przeszkoda. Nie trzeba jednak wyważać otwartych drzwi. Automatyczna uszczelka opadająca chowa się w dolnej krawędzi skrzydła i wysuwa dopiero przy zamykaniu. Podłoga zostaje płaska, a rozmowa – w salce.
Liczy się też siła: ciężkie szklane skrzydło z mocnym samozamykaczem bywa nie do pokonania dla osoby starszej, więc siłę zamykania warto regulować. Drzwi przesuwne nie zabierają miejsca na otwarcie, choć zwykle gorzej uszczelniają. Przed drzwiami przyda się też pole manewrowe 150 × 150 cm poza zasięgiem skrzydła. Standardy dla projektów unijnych przewidują je w strefach wejściowych i wiatrołapach, ale przy dostępnych salkach to dobry punkt odniesienia.
Szkło, które pomaga – lekcja z Uniwersytetu Gallaudeta
Bywa i odwrotnie – dla części osób szkło jest sprzymierzeńcem. Widać to na Uniwersytecie Gallaudeta w Waszyngtonie, uczelni dla osób głuchych i słabosłyszących. W 2005 r. katedra amerykańskiego języka migowego i studiów nad głuchotą rozpoczęła tam z architektem Hanselem Baumanem projekt DeafSpace. Punktem wyjścia było to, jak głusi sami przerabiają przestrzeń: ustawiają meble w „krąg rozmowy”, wycinają otwory w ścianach, wieszają lustra.
Powstały wytyczne z ponad 150 rozwiązaniami w pięciu obszarach – od zasięgu zmysłów po akustykę. W zaprojektowanym w tym duchu Sorenson Language and Communication Center przez przeszklone okna widać wejścia, przez szklane balustrady – ludzi na piętrach, a winda ma szklaną ścianę od strony atrium. Dla osoby, która rozmawia w języku migowym, pełna ściana działa trochę jak wyłącznik rozmowy.
Wytyczne DeafSpace podsuwają też wskazówki dla biura. Radzą m.in., by osoba głucha siedziała przy biurku twarzą do pomieszczenia, i ostrzegają, że olśnienie, cienie i światło zza pleców rozmówcy przerywają komunikację wzrokową. Pasy z folii matującej zamiast całkowitego przesłonięcia szyby pozwalają zachować kontakt wzrokowy i zapewniają częściową prywatność.
Osobom z aparatami słuchowymi i implantami ślimakowymi dokucza z kolei pogłos, czyli dźwięk odbity od twardych powierzchni – a szkło jest twarde jak mało co. W małej salce przydadzą się więc sufit akustyczny i wykładzina, bo szkło akustyczne zatrzyma rozmowę za ścianą, ale nie zlikwiduje echa w środku. Sama izolacyjność zależy zresztą nie tylko od szkła, ale też od uszczelek, profili i montażu.

Lista kontrolna przed zamówieniem zabudowy szklanej
Zanim podpiszesz zamówienie, przejdź z projektantem i dostawcą przez kilka punktów. Lepiej dmuchać na zimne na etapie projektu, niż doklejać pasy i wymieniać drzwi już po montażu. Na początek wystarczy taka lista:
- oznakowanie: pasy lub grafika na szkle, widoczne także dla osoby siedzącej, oraz kontrastowe profile,
- drzwi: co najmniej 90 × 200 cm w świetle, bez progu, z uszczelką opadającą i klamką na jedną rękę,
- samozamykacze: regulowana siła zamykania, a przy dużym ruchu napęd automatyczny,
- akustyka: szkło akustyczne, szczelne profile, materiały pochłaniające w salkach, a w razie potrzeby pętla indukcyjna,
- budki i salki: przynajmniej jedna dostępna dla osoby na wózku.
A kto za to zapłaci? Pracodawca musi zapewnić pracownikowi z niepełnosprawnością niezbędne racjonalne usprawnienia, o ile nie są nieproporcjonalnym obciążeniem (art. 23a ustawy o rehabilitacji). Może też ubiegać się u starosty o zwrot ze środków PFRON dodatkowych kosztów dostosowania pomieszczeń do potrzeb takiej osoby (a nie dowolnej modernizacji biura): do 20-krotności przeciętnego wynagrodzenia na każde przystosowane stanowisko, przy zatrudnieniu przez co najmniej 36 miesięcy.
Refundacja wymaga m.in. pozytywnej opinii Państwowej Inspekcji Pracy, a zwracane są tylko wydatki poniesione po zawarciu umowy ze starostą. Dlatego wniosek warto złożyć, zanim zamówisz zabudowę, a nie po fakcie.
Dostępność, na której zyskują wszyscy
Rozwiązania projektowane z myślą o osobach z niepełnosprawnościami działają trochę jak obniżony krawężnik na przejściu dla pieszych. Korzystają z nich też rowerzyści, rodzice z wózkami i kurierzy z paczkami. Płaska podłoga, dobrze oznaczone szkło i salka bez echa ułatwiają pracę każdemu.
„Niepełnosprawność nie musi być przeszkodą w osiągnięciu sukcesu” – pisał Stephen Hawking w przedmowie do pierwszego światowego raportu o niepełnosprawności, wydanego w 2011 r. przez WHO i Bank Światowy. Przeszkodą bywa za to źle zaprojektowane otoczenie. Dlatego o dostępności warto rozmawiać z dostawcą zabudowy szklanej już przy pierwszych pomiarach – wtedy zmiana drzwi czy wzoru folii kosztuje najmniej.










