Ile razy podczas rozmów o aranżacji nowoczesnego biura temat bezpieczeństwa pożarowego pojawia się dopiero na samym końcu, tuż przed odbiorem inwestycji? W praktyce zbyt często – a to błąd, który może kosztować znacznie więcej niż tylko poprawki projektowe.
Szklane ścianki działowe kuszą transparentnością, elegancją i poczuciem przestronności. W polskim prawie budowlanym, a konkretnie w przepisach przeciwpożarowych, nie ma jednak miejsca na przypadek – każda przegroda pełniąca funkcję oddzielenia przeciwpożarowego musi spełniać konkretne, mierzalne wymogi klasyfikacyjne, niezależnie od tego, jak dobrze prezentuje się na wizualizacji.
W tym artykule wyjaśniamy, czym różnią się klasy EI30 i EI60, gdzie polskie przepisy wymagają stosowania szkła ognioochronnego w biurze oraz jak, krok po kroku, dobrać właściwe rozwiązanie, zanim stanie się ono kosztownym problemem na etapie odbioru budynku.
Czym jest odporność ogniowa i co oznaczają symbole EI30, EI60?
Odporność ogniowa ścian szklanych, podobnie jak innych przegród budowlanych, to zdolność elementu do zachowania określonych właściwości ochronnych przez czas trwania pożaru, wyrażony w minutach. Symbol EI składa się z dwóch liter, z których każda opisuje inną funkcję ochronną przegrody, a obie muszą być spełnione jednocześnie, by klasyfikacja była ważna.
Litera E oznacza szczelność ogniową, czyli zdolność do powstrzymania płomieni i gorących gazów przed przedostaniem się na drugą stronę przegrody. Litera I to izolacyjność ogniowa – określa, o ile może wzrosnąć temperatura po stronie nieobjętej pożarem. Zgodnie z normą PN-EN 13501-2 średni wzrost nie może przekroczyć 140°C, a w żadnym punkcie – 180°C.
Liczba po literach to czas w minutach, przez jaki przegroda musi zachować obie te właściwości w warunkach testu laboratoryjnego. EI30 oznacza więc pół godziny ochrony, EI60 – godzinę, a EI120 – aż dwie godziny nieprzerwanego działania. To właśnie ten czas decyduje, ile mają ludzie na bezpieczną ewakuację, a poniższa tabela porządkuje najczęściej spotykane klasy i ich praktyczne zastosowanie w biurowcach.
| Klasa odporności ogniowej | Czas ochrony | Typowe zastosowanie w biurowcu |
|---|---|---|
| EI15 | 15 minut | obudowa poziomych dróg ewakuacyjnych (minimum ustawowe) |
| EI30 | 30 minut | drzwi i ścianki oddzielające pomieszczenia biurowe od korytarza |
| EI60 | 60 minut | ściany oddzielenia przeciwpożarowego, klatki schodowe, serwerownie |
| EI90 / EI120 | 90–120 minut | strefy pożarowe w budynkach wysokich, archiwa, rozdzielnie elektryczne |
Dane opracowane na podstawie Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych oraz normy PN-EN 13501-2.
Skąd te wymogi? Przepisy przeciwpożarowe dla ścian szklanych w Polsce
Świadomość, że zapobieganie jest tańsze niż gaszenie skutków, nie jest niczym nowym. W latach 30. XVIII wieku Benjamin Franklin, organizując w Filadelfii jedną z pierwszych zorganizowanych straży pożarnych w Ameryce, pisał: „An ounce of prevention is worth a pound of cure” – uncja zapobiegania warta jest funta leczenia. Trudno o lepsze motto dla każdego, kto dziś projektuje przestrzeń biurową.
W Polsce zasady te precyzuje Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r. poz. 1225). To właśnie ten dokument, wraz z normą PN-EN 13501-2, definiuje wymagane klasy odporności ogniowej dla poszczególnych elementów budynku.
Przepisy ustanawiają pięć klas odporności pożarowej budynków, oznaczonych literami od A do E, gdzie A jest klasą najwyższą. Klasę tę ustala się na podstawie wysokości budynku, liczby kondygnacji oraz kategorii zagrożenia ludzi – im wyższy i bardziej newralgiczny obiekt, tym bardziej rygorystyczne wymogi wobec przegród wewnętrznych.
Typowy biurowiec kwalifikuje się zwykle do kategorii ZL III, czyli obiektów użyteczności publicznej niezaliczanych do ZL I ani ZL II. To właśnie ta kategoria, w połączeniu z wysokością i klasą odporności pożarowej budynku, decyduje, czy konkretna ścianka szklana będzie musiała spełnić klasę EI30, czy może EI60.
Warto dodać zastrzeżenie na przyszłość: 20 września 2026 roku ma wejść w życie nowe rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, zastępujące przepisy z 2002 roku. Dotyczy to inwestycji, dla których wniosek o pozwolenie na budowę złożono po tej dacie – warto więc na bieżąco weryfikować stan prawny z rzeczoznawcą ds. ppoż.
Gdzie w biurze konieczne jest szkło o podwyższonej odporności ogniowej?
Czy klasa EI30 zawsze wystarczy? Niekoniecznie – wszystko zależy od tego, jaką funkcję pełni dana przegroda i gdzie dokładnie się znajduje. Przepisy różnicują wymogi w zależności od strefy budynku, co w praktyce oznacza, że jedno biuro może potrzebować kilku różnych klas jednocześnie.
Obudowa poziomych dróg ewakuacyjnych, czyli korytarzy, którymi pracownicy opuszczają budynek w razie pożaru, musi mieć klasę odporności ogniowej nie niższą niż EI15. To bezwzględne minimum, niezależnie od charakteru biura i jego wielkości.
Dla biurowców zaliczanych do klasy odporności pożarowej B, czyli typowych budynków średniowysokich i wysokich, ściany wewnętrzne niepełniące funkcji nośnej, w tym szklane przegrody, zwykle muszą osiągać minimum klasy EI30. Dotyczy to zwłaszcza ścianek oddzielających pomieszczenia biurowe od korytarza.
Znacznie wyższe wymagania obowiązują tam, gdzie szklana ścianka pełni funkcję ściany oddzielenia przeciwpożarowego, na przykład wydziela klatkę schodową albo osobną strefę pożarową. W takich miejscach klasa rośnie do EI60, a w budynkach wysokich bywa wymagane nawet EI120, co pokazuje poniższe zestawienie.
| Strefa w biurze | Zwykle wymagana klasa | Uwagi |
|---|---|---|
| Obudowa poziomych dróg ewakuacyjnych | min. EI15 | bezwzględne minimum ustawowe |
| Ścianki i drzwi: pomieszczenie – korytarz ewakuacyjny | EI30 | zależnie od klasy odporności pożarowej budynku |
| Ściana oddzielenia przeciwpożarowego, klatka schodowa | EI60, czasem EI120 | zależnie od wysokości i kategorii ZL budynku |
| Serwerownie, archiwa, rozdzielnie elektryczne | zwykle EI60–EI120 | wymaga potwierdzenia rzeczoznawcy ds. ppoż. |
Ostateczną klasę zawsze precyzuje projekt budowlany i instrukcja bezpieczeństwa pożarowego – powyższe wartości mają charakter orientacyjny.
Jak działa ognioodporne szkło? Mit kontra rzeczywistość
Czy skoro ścianka biurowa świetnie wygłusza dźwięk, oferując nawet do 50 dB redukcji hałasu, to znaczy, że jest też odporna na ogień? Niestety nie – akustyka i odporność ogniowa to dwie zupełnie odrębne właściwości, testowane osobno i według innych norm.
Nowoczesne szkło ognioochronne zwykle składa się z kilku tafli szkła hartowanego lub laminowanego, między którymi znajduje się przezroczysty żel pęczniejący. W normalnych warunkach eksploatacji jest on całkowicie bezbarwny i niewidoczny, niczym niewidzialna tarcza, która aktywuje się dopiero, gdy jest naprawdę potrzebna.
Dopiero pod wpływem wysokiej temperatury żel pęcznieje, tworząc nieprzezroczystą, izolującą warstwę, która blokuje promieniowanie cieplne i ogień. Dzięki temu przegroda przez wymagany czas, 30, 60 czy nawet 120 minut, pozostaje szczelna i stosunkowo chłodna po stronie bezpiecznej, mimo że po drugiej stronie szaleje pożar.
Tu ujawnia się prawda, o której zapomina zaskakująco wielu inwestorów: łańcuch jest tak mocny, jak jego najsłabsze ogniwo. Certyfikat klasy EI30 czy EI60 dotyczy całego przebadanego zestawu – szkła, profilu, uszczelek i mocowań – a nie samej szyby. Zmiana choćby jednego elementu na niecertyfikowany może unieważnić całą klasyfikację.
Diabeł tkwi w szczegółach, dosłownie. Projektant, który dobierze świetną szybę ognioochronną, ale zleci montaż w niecertyfikowanym profilu aluminiowym, naraża inwestora na sytuację, w której formalnie ścianka nie spełnia żadnej klasy odporności ogniowej, mimo drogiego szkła.
Jak w praktyce dobrać właściwą klasę EI dla biura?
Czy naprawdę warto ryzykować bezpieczeństwo dziesiątek pracowników oraz zgodność z przepisami dla kilku milimetrów smuklejszego profilu? Odpowiedź wydaje się oczywista, a jednak w praktyce architekci wciąż zbyt późno włączają temat ppoż. do procesu projektowego.
Dobór właściwej klasy EI warto oprzeć na kilku uporządkowanych krokach, najlepiej już na etapie koncepcji wnętrza biura, a nie dopiero tuż przed odbiorem budynku, gdy zmiana systemu ścianek oznacza kosztowne przeróbki.
- Ustalić kategorię zagrożenia ludzi oraz klasę odporności pożarowej budynku wspólnie z architektem lub rzeczoznawcą ds. ppoż.
- Zidentyfikować, które przegrody są zwykłymi ściankami działowymi, a które leżą na drodze ewakuacyjnej lub wydzielają strefę pożarową.
- Zweryfikować wymaganą klasę w projekcie budowlanym oraz instrukcji bezpieczeństwa pożarowego obiektu.
- Wybrać system z aktualnym raportem klasyfikacyjnym lub oceną techniczną dla całego zestawu, nie tylko dla samej szyby.
- Skonsultować finalny dobór z rzeczoznawcą ds. ppoż., zwłaszcza przy nietypowej geometrii lub wysokich przegrodach.
Lepiej dmuchać na zimne, niż tłumaczyć się później przed strażą pożarną. Kto właściwie odpowiada, jeśli po latach kontrola wykaże, że ścianka nie spełnia deklarowanej klasy? W świetle przepisów to właściciel lub zarządca obiektu, dlatego kompletna dokumentacja i certyfikaty są równie ważne, co samo szkło.
Sprawdzone systemy ppoż. w portfolio Puaro
Puaro od lat specjalizuje się w autorskich systemach AZ® 78mm i J AZ®, cenionych przede wszystkim za komfort akustyczny sięgający 50 dB oraz estetykę odpowiednią dla przestrzeni premium klasy biurowej. To jednak nie jedyne rozwiązania w portfolio firmy.
Tam, gdzie przepisy wymagają certyfikowanych ścianek szklanych ppoż., Puaro oferuje również systemy Aluprof – między innymi bezszprosowy system MB-78EI, przebadany w klasach EI30 i EI60, oraz MB-60E EI, dedykowany drzwiom i ściankom technicznym w klasach EI15 i EI30.
Dzięki temu architekt może zaprojektować spójną wizualnie przestrzeń biurową, w której strefy reprezentacyjne korzystają z autorskich systemów akustycznych Puaro, a korytarze ewakuacyjne czy serwerownie z certyfikowanych rozwiązań ppoż., bez utraty estetycznej ciągłości całego wnętrza.
Zespół Puaro wspiera architektów i inwestorów w doborze właściwego rozwiązania już na etapie koncepcji, zanim pominięty temat ppoż. zamieni się w kosztowną poprawkę tuż przed odbiorem budynku. Warto zapytać o klasę odporności ogniowej równie wcześnie, jak o kolor profilu czy rodzaj szkła.